İhbar Tazminatı | Nasıl Hesaplanır, Nasıl Alınır? 

ihbar tazminatı

İş Kanunu ile iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın, bildirim sürelerine uyması gerektiği düzenlenmiştir. Sözleşmenin bu süreye uyulmadan feshedilmesi halinde, ihbar tazminatı gündeme gelecektir. 

Kanundaki bu düzenlemenin amacı, sözleşmenin habersiz feshi durumunda ortaya çıkacak mağduriyeti önlemektir. 

İhbar Tazminatı Nedir? 

İhbar tazminatı, bildirim sürelerine uymadan ve haklı bir neden olmaksızın belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden tarafın; diğer tarafa ödemesi gereken bir tazminat türüdür. 

İş sözleşmesini sonlandırmak isteyen taraf, yasal bildirim sürelerine riayet etmelidir. Aksi takdirde, bildirim sürelerine uygun davranılmadığı için usulsüz fesih gerçekleşir. Bu durumda da usulsüz fesih yapan taraf, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlü olur. 

Kimler Alabilir? 

İhbar tazminatı hem işçi hem de işveren için geçerli bir haktır. Yani, sadece işverenin ödemesi gereken bir tazminat değildir. Eğer işçi ihbar sürelerine uymadan istifa ederse tazminat ödemek zorunda kalır.  

Ancak, istifanın haklı bir nedene dayanması halinde işçi tazminat ödemek zorunda kalmaz. Çünkü, haklı fesih halinde bildirim sürelerini beklemek zorunlu değildir. Sözleşmenin derhal feshi mümkündür. Bu durum, işverenin haklı feshi halinde de geçerlidir. 

İhbar Tazminatı Almanın Şartları Nelerdir? 

Bu tazminatı almak için işçi veya işverenin, İş Kanunu’nda belirtilen şartları sağlaması gerekir. İhbar tazminatı almanın şartları şunlardır: 

  • Sözleşmenin belirsiz süreli olması 
  • Sözleşmenin, İş Kanunu’nun 24. ve 25. Maddelerinde sayılan haklı nedenler olmaksızın feshedilmesi 
  • Sözleşmenin kanunda belirlenen ihbar sürelerine uyulmadan feshedilmesi 

Bu şartlar sağlandığı takdirde, işçi tazminat almaya hak kazanır. 

İhbar Süreleri Ne Kadar? 

Bildirim süresi, işçinin kıdemine göre belirlenir. İş Kanunu’nun 17. Maddesi doğrultusunda ihbar süreleri şöyledir: 

  • Çalışması 6 aydan az olan işçiler için 2 hafta 
  • 6 ay-1,5 yıl arasında çalışan işçiler için 4 hafta 
  • 1,5 yıl-3 yıl arasında çalışan işçiler için 6 hafta 
  • 3 yıldan daha fazla çalışan işçiler için 8 hafta 

Örneğin, 2 yıllık kıdeme sahip olan bir kişinin ihbar süresi 6 haftadır. İşveren, bu işçiyi işten çıkarmak istiyorsa 6 hafta önceden durumu işçiye bildirmelidir. İşverenin bu süreyi vermeden sözleşmeyi feshetmesi halinde, tazminat ödemek zorunda kalacaktır.  

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 

Tazminat hesaplamasında, son brüt ücret ve ihbar süresi dikkate alınır. İhbar tazminatı hesaplama formülü şu şekildedir: 

  • İhbar Tazminatı = İhbar süresi (hafta) x 7 x Günlük brüt ücret tutarı 

Tazminat hesaplanırken, işçinin fesih tarihindeki brüt ücreti esas alınır. Brüt ücret, net ücretin vergi ve sigorta kesintileri yapılmamış halidir. Ayrıca düzenli ödenen yol ve yemek yardımı, prim ve ikramiye gibi yan haklar da brüt ücrete dahildir.  

İhbar süresi ise yukarıda dile getirdiğimiz üzere, işçinin çalıştığı süreye bağlı olarak değişmektedir.  

Hesaplama konusunu daha iyi anlamak için 4 yıllık çalışması olan ve aylık 15.000 TL brüt ücret alan bir işçiyi örnek verelim:  

  • İşçinin toplam çalışma süresi, 3 yıldan daha fazla olduğu için ihbar süresi 8 haftadır. 
  • Günlük brüt ücret tutarı ise 15.000/30=500 TL’dir. 
  • Buna göre işçinin hak etmiş olduğu tazminat: 8 x 7 x 500 = 28.000 TL olacaktır. 

Hesaplanan tutardan damga ve gelir vergisi kesintisi yapılır. Kesinti oranı, gelir vergisi ve damga vergisi oranına göre farklılık göstermektedir. 

Zamanaşımı Süresi Nedir? 

İhbar tazminatı zamanaşımı süresi, 5 yıldır. Süre, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte başlar. İşçi bu süre içerisinde, işverene karşı tazminat talebinde bulunmalıdır. Zamanaşımı süresi içinde dava açılmazsa, işçi tazminat hakkını kaybeder. 

İhbar Tazminatı Ne Zaman Ödenir? 

İş Kanunu’nda ihbar tazminatının ödenmesi gereken süre net olarak belirtilmemiştir. Ancak bu tazminat hakkı, iş sözleşmesinin sona erdiği anda doğar. Bu nedenle tazminatın derhal ödenmesi gerekir. 

İşverenin tazminatı ödememesi halinde, yasal faiz işlemeye başlar. Faizin başlangıç tarihi, iş akdinin sona erdiği tarihtir. Faiz, tazminat ödenene kadar işlemeye devam eder. 

İhbar Tazminatı Nasıl Alınır? 

İhbar tazminatı almak için yukarıda saydığımız şartların yerine getirilmesi gerekir. Şartlar sağlanmasına rağmen işveren tazminatınızı ödemiyorsa; bir iş hukuku avukatı ile işçi alacakları davası açmanız gerekir.  

İşçi alacakları davası ile ihbar ve kıdem tazminatına ek olarak; yıllık izin ücreti, fazla mesai ve UBGT ücreti gibi diğer işçilik alacakları da talep edilmektedir. Konu hakkında daha detaylı bilgi almak istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. 

Sık Sorulan Sorular 

Konu ile ilgili en merak edilen sorular ve cevapları aşağıdadır.

6 aydan önce ihbar tazminatı alınabilir mi? 

Evet alınır. 0-6 ay arası çalışma süresi bulunan işçiler, 2 haftalık brüt ücretleri tutarında tazminat almaya hak kazanır. 

İhbar tazminatı hangi durumlarda verilir? 

Sözleşmenin haklı bir neden olmadan ve ihbar sürelerine uymadan feshedilmesi halinde, karşı taraf tazminata hak kazanır. 

1 ay çalışan işçi ihbar tazminatı alabilir mi? 

İş sözleşmesinde deneme süresi bulunmuyor ise işçi 1 aydan daha kısa süre çalışmış olsa dahi diğer şartları da taşıyorsa tazminatını alır. Ancak sözleşmede deneme süresi bulunuyorsa, bu süre içerisinde taraflar herhangi bir tazminat ödemeden sözleşmeyi sona erdirme hakkına sahiptir. 

Brütten mi netten mi hesaplanır? 

Brüt ücret üzerinden hesaplanır. İkramiye ve prim gibi düzenli yapılan ödemeler de brüt ücrete katılmaktadır. 

Tavanı ne kadar? 

Bu tazminatta, kıdem tazminatında olduğu gibi bir tavan değeri bulunmamaktadır. 

Haber Bültenimize e-Posta ile
Kayıt Olun

Geri
Bizi Arayın
WhatsApp
E-Posta